Muziek die ik niet meer luister

Misschien was het jullie niet opgevallen, maar mijn vierde tekst die ik schreef voor het illustere trio Narcis & Hedon is nooit op deze site verschenen. Tot nu.

De opdracht die ik mijn medeschrijvers en mezelf gaf, was ‘iets met muziek’ en ik had een plan om iets te schrijven op basis van enkele citaten uit Worst Case Scenario van dEUS. Ik schreef echter ineens een heel ander stuk; nogal persoonlijk en het ging maar zijdelings over muziek. Blijkbaar moest dat er eerst uit. Ik vond het eigenlijk te persoonlijk om te plaatsen. En misschien ook wel niet goed genoeg, dus het bleef op m’n laptop staan. Maar omdat vandaag een datum is die niet echt uit m’n hoofd wil (ik ben niet goed met jubileumdata, maar vergeet 08-09-’10 maar eens…), is dit misschien toch wel een goed moment ervoor.

Muziek die ik niet meer luister

Mensen gaan dood en in een deel van mijn familie zijn ze er goed in om dat vroegtijdig te doen. Zo heb ik al diverse begrafenissen meegemaakt, de een wat treuriger dan de ander.

Waar ze ook goed in zijn, in mijn familie, is zo’n uitvaartdienst omlijsten met sprekende muziek. Dat is mooi voor het moment zelf, maar voor mij heel lastig, want er is inmiddels best veel muziek die ik niet (meer) luister. Want ik ben dan weer heel goed in verdringen.

Het eerste nummer dat ik lang niet heb kunnen horen, is het ietwat cheesy ‘Kumbaya’ (waarvan ook echt geen enkele acceptabele versie op YouTube is te vinden), dat gedraaid werd op mijn opa’s begrafenis. Ik was dertien, de oudste van alle kleinkinderen, en wilde vooral stoerder zijn dan de rest, dus ik zou onder geen beding huilen. Als gevolg daarvan, denk ik, kan ik me bijzonder weinig herinneren van die hele dienst. Ik droeg een gedicht voor, m’n broertje was een soort illegale misdienaar (want niet gedoopt) en dat was het zo’n beetje. De eerstvolgende Kerst gingen we met m’n oma mee naar de kerk. M’n broertje was enigszins overstuur dat bij binnenkomst een lied gedraaid werd dat ook op de begrafenis gespeeld was. Ik herinnerde me die hele kerk van een half jaar ervoor nauwelijks. Wat ik me wel heel lang herinnerd heb, was m’n opa die daadwerkelijk aan het sterven was toen ik hem voor het laatst zag. Dat beeld heb ik pas na lange tijd weggestopt gekregen.

Inmiddels kan ik ‘Kumbaya’ weer gewoon aanhoren, vooral omdat het eigenlijk louter in ironische context voorkomt en ik prima om kan gaan met ironie. En cynisme.

Een paar jaar later overleed mijn oom. Het was een lang en intensief stervensproces dat diepe sporen trok door de hele familie. Ik heb me, mee daardoor, enigszins afzijdig gehouden van het hele begrafenisritueel. Ook van deze uitvaart herinner ik me weinig, maar één nummer maakte toen wel veel indruk, namelijk ‘Something inside so strong’ van Labi Siffre. Alleen merkte ik dat pas heel veel jaren later, toen het aan het einde van een nogal intensieve communicatiecursus gedraaid werd om even een momentje tot rust te komen. Ik vond het echter allesbehalve rustgevend dat ik ineens keihard moest janken. Om het daarna uiteraard lachend af te doen als een zwak momentje. Haha, ja, want zo doe ik dat.

Niet heel lang daarna was het de beurt aan mijn oma. Van haar dood en begrafenis weet ik al helemaal niet veel meer, want ik was aan het afstuderen en daar zat nogal wat tijdsdruk op en tussen haar sterven en begraven in, werd ik ook nog eens geopereerd aan mijn blindedarm. Ik was er niet helemaal bij, kun je stellen. Van muziek herinner ik me niks, maar eigenlijk herinner ik me dus sowieso bijzonder weinig en inmiddels begin ik me af te vragen of dat een goed teken is.

Nog weer een paar jaar later was mijn moeder nummer vier van dit gezin die dood ging. De muziek die we op haar begrafenis hebben gedraaid, heb ik daarna nooit meer teruggeluisterd. Bewust, want nog tijdens haar laatste weken besloot ik, net als bij m’n opa destijds, dat ik niet zou huilen. Of in ieder geval zo min mogelijk. Er was één moment, van tevoren, dat de emotie wel toesloeg. Dat was toen mijn moeder vertelde welk liedje ze namens mijn vader graag wilde laten spelen op haar begrafenis. Het ging om ‘Later’ van Herman van Veen, een nummer waar ik vroeger als kind altijd al melancholisch van werd, omdat ik altijd dacht dat het over m’n ouders ging. Dat was dus ook zo. En daar hadden we het nooit over gehad, dus het kwam nogal hard binnen dat precies dat nummer gedraaid moest worden. Maar goed, het waren zeven intensieve weken van ‘O, je gaat dood’ naar ‘O, je bent dood’, dus één keertje huilen mocht ik mezelf wel toestaan. Als zelfs m’n vader z’n ogen niet helemaal droog hield…

We draaiden ook ‘Sigh no more’ van Mumford & Sons. De cd zelf heb ik grijsgedraaid, maar het eerste nummer sla ik al zeven jaar consequent over.

Er kwam nog meer muziek langs, maar die is zo obscuur dat ik me er de afgelopen jaren niet druk over hoefde te maken dat ik die ergens zou horen. Alleen het slotnummer, door mij uitgekozen, moest ik nog wel actief zien te vermijden. Ik koos ‘In dulci jubilo’ van Mike Oldfield uit om toch enigszins opgewekt de zaal te kunnen verlaten en de kist naar buiten te brengen. Daarnaast is het een nummer waarbij ik vroeger met mijn ouders altijd hele verhalen en dansjes bedacht en waar ik dus mooie herinneringen aan heb. Het bleek een goede keuze, want iedereen had de neiging om te gaan huppelen (precies mijn idee), maar ondertussen moest ik er wel voor zorgen dat ik het niet per ongeluk tegenkwam, in de Top 2000 bijvoorbeeld.

En zo werd ik heel goed in niet terugdenken, niet voelen en vooral doorgaan met emoties vermijden. Ik nam me voor een cynicus te worden, die met gepaste distantie het leven waar zou nemen en becommentariëren. Dat lukte wonderbaarlijk wel, want de rol van toeschouwer neem ik sowieso vrij natuurlijk op me.

Ik werd er alleen niet heel gelukkig van. Maar het duurde even voordat ik dat doorhad.

One thought on “Muziek die ik niet meer luister

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s